Korteknie Stuhlmacher
Architecten


Freinet Basisscholen België
Freinet primary schools, Belgium


models competition phase

models competition phase

plans competition phase

plans competition phase

model competition phase

model competition phase

model competition phase

model competition phase

model competition phase

prijsvraagontwerp Open Oproep 1628, 1e prijs, projecten worden in gewijzigde vorm uitgevoerd  
Locatie: Lille en Herentals 
Opdrachtgever: GO! (B)- Gemeentelijk Onderwijs 
Constructeur: Pieters Bouwtechniek Utrecht, Jaap Dijks 
Ontwerp: 2009 
Realisatie: 2012 

In de openbare basisscholen van de Vlaamse dorpen Lille en Herentals wordt lesgegeven volgens de pedagogische principes van Célestin Freinet. De scholen behoren tot dezelfde organisatie, worden door dezelfde mensen geleid en werken nauw samen. Ze zijn thans gehuisvest in ooit tijdelijk bedoelde, paviljoenachtige schoolgebouwen uit de jaren ‘60 die inmiddels dringend aan vervanging toe zijn. Omdat beide schoollocaties veel gemeen hebben ligt het voor de hand, beide nieuwbouwprojecten als één project te beschouwen. Om die reden is er voor beide scholen één prototypisch, uitbreidbaar en aanpasbaar gebouwtype ontwikkeld.

 

Door de slechte staat waarin de bestaande gebouwen verkeren valt nauwelijks op hoe ruim en groen de bouwkavels zijn, en hoe goed ze om die reden zijn toegesneden op de behoeftes van het Freinet-onderwijs. Ze liggen afgeschermd van het verkeer in grote binnengebieden, omgeven door natuur en achtertuinen.  Er zijn bomen, vogels, zon en vooral oneindig veel mogelijkheden om buiten te werken, te leren en te leven. Een ideale schoolomgeving!

 

De gebouwen die we voor beide plekken voorstellen zijn eenvoudige en tot de verbeelding sprekende volumes. Door de flauw hellende kappen refereren ze aan conventionele landbouwschuren en sluiten aan bij de vriendelijke, landelijke sfeer van de omgeving.

 

In Vlaanderen zijn de bouwbudgetten en vloeroppervlaktes voor nieuwe scholen genormeerd.  Om binnen deze beperkende randvoorwaarden de lokalen en de polyvalente ruimte zo groot mogelijk te kunnen uitvoeren, hebben we ervan afgezien om gangen in het gebouw op te nemen. Telkens worden twee klaslokalen direct van buitenaf via een tochtportaal met garderobe en toiletten ontsloten.

De klaslokalen en de polyvalente ruimte zijn naast elkaar geplaatst en onderling met elkaar verbonden. Het dak is uitgevoerd als één grote kap. Om in de hoge ruimtes op termijn een insteekverdieping te kunnen plaatsen is in elk lokaal een gelamineerde balk opgenomen die tevens als gordijnrails kan dienen.

Door de eenvoudige, lineaire opzet zijn de lokalen en de polyvalente ruimte onderling verbonden en inwisselbaar. Alle lokalen hebben aan weerskanten uitzicht over natuur en tuinen en directe toegang naar buiten. Onder het royale dakoverstek aan de zuidkant ontstaat een overdekte buitencorridor of veranda die bij warm weer bij het lokaal kan worden betrokken en tevens werkt als zonwering.

 

De ver uit het hoofdvolume geschoven toiletblokjes zijn vanaf binnen én buiten gemakkelijk bereikbaar. Ertussen bevinden zich halfomsloten ‘buitenlokalen’ waar ook in de buitenlucht kan worden gewerkt en gespeeld. 

 

Door zijn afmetingen alleen al is het dak het meest ruimte- en beeldbepalende element van het gebouw. De constructie uit dragende, houten kastenelementen integreert warmte-isolatie en akoestische absorptie. Tevens is het hoogwaardige oppervlak sfeerbepalend voor de ruimte. Aan de noordzijde van het dak zijn enkele daklichten aangebracht die het karakter van het materiaal en de bijzondere vorm van de ruimte goed tot zijn recht laten komen.

Het prototypische model voor beide scholen is flexibel in gebruik, in de toekomst makkelijk uit te breiden en op lange termijn voor verschillende doeleinden te hergebruiken. Ook veranderende didactische opvattingen en ruimtebehoeftes kunnen op eenvoudige manier worden geaccommodeerd.

 

De buitenkant van de gebouwen zijn eenvoudig en duurzaam gematerialiseerd. De kopgevels zijn bekleed met baksteen voorzien van kleurvlakken. Het dak wordt uitgevoerd als vegetatiedak met een gevarieerde  beplanting van kruiden, grassen en mossen.

 

Op beide locaties vormt de nieuwe school de natuurlijke rand van de schooltuin en schermt het gebied naar het noorden toe af. Het ruime aaneengesloten groengebied ten zuiden van de lokalen wordt extensief wordt beplant met gras en fruitbomen, het smalle stuk grond ten noorden ervan wordt ingericht als schooltuin.

 

competition design Open Oproep 1628, 1st prize, projects will be realised in an altered version  
Site: Lille en Herentals (B) 
Client: GO!, municipal education 
Structural engineer: Pieters Bouwtechniek Utrecht, Jaap Dijks 
Design: 2009 
Realisation: 2012 

The children attending the public primary schools in the Flemish villages Lille and Herentals are taught according to the pedagogical principles of Célestin Freinet. Both schools belong to the same organisation and are run by the same people. At the moment they make use of similar temporary school-pavilions built in the 60s that are due to be replaced. Due to their obvious similarities both projects are regarded as one.  For that reason we developed one prototypical, adaptable concept for both locations. 

 

Due to the deplorable state of the existing buildings the qualities of the sites are hardly visible. Nevertheless they are both spacious and green and seem to be exceptionally well suited for the specific needs of the Freinet-education. Both sites are protected from roads and traffic by gardens and nature. There are flowers, birds, sun and most of all endless possibilities to work, study, play and learn outdoors – ideal surroundings for a school. 

 

The buildings we propose are shaped as simple volumes. Their pitched roofs refer to the conventional barns of the area establishing a natural relationship with its friendly, rural character. 

 

To be able to maximise the size of the classrooms within the constraints of Flemish building regulations we decided to build a school without corridors. All classrooms are directly accessed from the outside. Every two classrooms share a small entrance lobby and toilets. The classrooms and the multifunctional space are situated next to each other and are interconnected by large sliding doors. To facilitate a future mezzanine floor under the high roof we provided a laminated beam spanning the classrooms to be used as well for curtains and other purposes. 

 

Due to the simple, linear arrangement the classrooms and the multifunctional room in the centre of the plan are exchangeable. All rooms enjoy views to gardens and landscape on both sides and have direct access to the outside.

 

The outdoor space under the generous cantilevering roof on the south side of the building is used as veranda and outdoor corridor. In the summer the space acts as sunprotection for the interior and can be used as an extension of the classroom. The low wings containing the entrance lobbies and toilets are equally accessible from inside and outside. The semi-enclosed spaces in between are suitable for outdoor teaching and play.

 

Due to its sheer size the roof is the most prominent element of the building. Its construction made of load-bearing, uncovered timber elements combines thermal insulation, acoustic absorption and high-quality finishes. On the north side of the roof there are several roof-lights enhancing the spatial quality of space and material. The prototypical layout for both schools is flexible in use, easy to extend and accommodates future changes.

 

The choice of materials is simple and sustainable. All outer walls are built in brick. The roofs are covered with a colourful blanket of herbs, grasses and mosses underlining the green character of the project as a whole.

 

On both locations the new buildings form a natural boundary of the schoolyard on the northern edge of the site. The chosen position allows for a large, uninterrupted green area on the south side of the building, extensively planted with grass and fruit trees. The narrow strip to the north will be used as a school garden.